Kurtulmuş, TBMM Merasim Salonu’nda düzenlenen Bilgiden Karara Ulusal Yapay Zeka Doruğu’nun açılış merasiminde yaptığı konuşmada, yapay zeka konusunun TBMM çatısı altında ele alınmasının kıymetine değinerek, dorukta ortaya çıkacak görüşlerin, tartışılacak mevzuların değerli bir yol gösterici olmasını temenni ettiğini söz etti.
Numan Kurtulmuş, “Hatta tahminen ismini de değiştirerek, bu Yapay Zeka Araştırma Kurulunun Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında kalıcı bir komite haline dönüştürülmesi de mümkündür. Ayrıyeten bunu da ortamızda tartışmamız gerekir diye düşünüyorum.” diye konuştu.
Milli iradenin merkezi olan TBMM’nin, toplumsal gelişmeleri ve dünyada ortaya çıkan gelişmeleri yakından takip edip, kurduğu komitelerle bu bahislerin üzerinde yapılabilecek her şeyi konuşup, sonuçları raporlaştırdığını aktaran Kurtulmuş, bu raporların her birisinin önemli bir yol haritası olduğunu söyledi.
Dijital Mecralar Komitesi ile Yapay Zeka Araştırma Kurulunun örnek gösterilebilecek kurullardan olduğunu lisana getiren Kurtulmuş, Yapay Zeka Araştırma Komisyonu Başkanı Fatih Dönmez başta olmak üzere komite üyelerine çalışmalarından ötürü teşekkür etti.
“KAPİTALİZMİN BİR TANE UNSURU VARDIR O DA PARA KAZANMAKTIR”
Teknoloji ve insan ortasındaki alakaya değinen Kurtulmuş, bu bahiste çağdaş periyotlarda bir kaç dönüm noktası olduğunu hatırlattı.
Sanayileşme sürecinde, makinelerin yerine daha tehlikeli işleri yapabilecek robotların devreye girmesiyle kıymetli gelişmeler elde edildiğini anlatan Kurtulmuş, endüstrileşmeyle birlikte başlayan bu büyük atılımın birtakım temel mevzulardaki insani tasaları yok sayarak devreye girdiğini belirtti.
Şehirleşmenin getireceği problemler, etraf sıkıntıları, kentlerdeki gecekondulaşma üzere bugün tartışılan bahislerin endüstrileşmenin başlangıç devrinde neredeyse hiç tartışılmadığına dikkati çeken Kurtulmuş, “Açık konuşmak gerekirse kapitalizmin unsuru yoktur. Kapitalizmin bir tane prensibi vardır o da para kazanmaktır. Vakit içerisinde kapitalizm bu zaafını sistem içerisinde bir ekip sistemlerle geliştirmeyi ortaya koyabilmiştir. Bunlardan birisi kural koymaktır, yani profesyonelleşmektir. Bunlardan bir oburu denetlemek, oburu ise cezalandırmaktır. Yani makus sonuçlar ortaya çıktığında bunun cezalarının ortaya konulmasıdır. Lakin başlangıçta endüstrileşmenin öngördüğü, öngörmesi gereken birtakım insani eksiklikler göz önüne alınamadığı için ortaya insanoğlu için değerli bedeller çıkmıştır.” değerlendirmesinde bulundu.
Sanayileşmeyle birlikte ortaya çıkan bu sürecin, 20. yüzyılın ikinci yarısında yeni bir evreye yanlışsız döndüğünü tabir eden Kurtulmuş, bunun da sanayi ötesi iktisatların kuruluşu olduğunu lisana getirdi.
Teknoloji ilerledikçe yaşanan ve yaşanacak değişimlere değinen Kurtulmuş, “Şimdi geldiğimiz noktada mesela 2025’in şu tarihinde 8 Mayıs’ında burada yapay zekayı konuşuyoruz. Adım kadar eminim ki bundan 10 sene sonra bu Meclisin içerisinde konuşacak olan arkadaşlar dünyaya taraf veren, hal veren yeni bir teknolojik periyottan bahsedecekler.” sözünü kullandı.
Türkiye’nin teknolojik dönüşüm sürecinde geri kalmaması gerektiğini belirten Kurtulmuş, “Yapay zeka alanında öncülük yaparak, yapay zekanın gördüğümüz eksikliklerini şimdiden tamamlamaya çalışarak, burada takip eden değil, takip edilen bir Türkiye olma mecburiyetimizin bulunduğunu söz etmek isterim. Bu çerçevede her türlü hazırlığı yapmanın da hızla gerçekleştirmenin de bizim için değerli bir sorumluluk olduğunu, hatta yapay zekanın ortaya çıkaracağı meseleler göz önüne alındığında bunun birebir vakitte bir ulusal güvenlik sıkıntısı olduğunu da tabir etmek isterim.” kelamlarını sarf etti.
“NÜKLEER TEKNOLOJİNİN GERİSİNDEKİ AKIL VİCDANSIZSA O ATOM BOMBASI HİROŞİMA’DA OLDUĞU ÜZERE KARŞIMIZA ÇIKAR”
Kurtulmuş, Türkiye’nin gelişmiş ülkelerle ortasındaki arayı endüstrileşme periyodunda 20-30 senede kapatabilecekken, yapay zekanın ve yüksek teknolojilerin konuşulduğu bu periyotta ortadaki farkın birkaç ay ya da birkaç yılda kapatılabileceğini vurguladı.
Numan Kurtulmuş, “Yapay zekayla ilgili şimdiden bütün önlemlerinin alınarak, bunların milletlerarası alanda regülasyonlarının da gerçekleştirilmesinin hayati olduğunu düşünüyorum.” görüşünü paylaştı.
Diğer teknolojiler üzere yapay zekanın da “iyi ya da kötü” olmadığını lisana getiren Kurtulmuş, “Teknolojiyi üretenlerin teknolojinin gerisindeki akıl, hikmet ve irfanın ne kadar güçlü ve kuvvetli olduğu teknolojinin sonuçlarıyla ilgilidir.” dedi.
İnsanoğlunun yıllardır süren çalışmasının en pahalı eserlerinden birisinin de nükleer teknoloji olduğunu söyleyen Kurtulmuş, “Nükleer teknolojinin gerisindeki akıl vicdansız bir akılsa o atom bombası Hiroşima’da, Nagazaki’de olduğu üzere karşımıza çıkar. Münasebetiyle bizatihi teknoloji matah bir şey değildir.” değerlendirmesinde bulundu.
Teknolojinin ardındaki akıl, vicdan, hikmet ve irfanın en az teknoloji kadar bedelli ve kıymetli olduğuna dikkati çeken Kurtulmuş, “Bugün yapay zekadan istifade eden yüksek teknoloji eserlerinin, Allah koruma, şayet kâfi bir regülasyon gerçekleştirilemezse insanoğlunun başına ne büyük belalar getireceğini bilhassa 1,5 yıldır Gazze’de devam eden İsrail’in ortaya koyduğu yüksek teknoloji eseri silahlarla yaptığı ataklarda bir sefer daha gördük.” diye konuştu.
Lübnan’ın çeşitli bölgelerinde gerçekleşen davet aygıtı ve telsiz patlatılmalarına da değinen Kurtulmuş, onlarca insanın hayattan koparıldığını, bunun insanlıkla tanım edilebilir tarafının olmadığını söyledi.
“ŞİRKET ÜZERE DAVRANAN DEVLETLERLE DEVLET ÜZERE DAVRANAN ŞİRKETLERİN BİRBİRİNE KARIŞTIĞI BİR DEVRİ YAŞIYORUZ”
Büyük teknolojik gelişmelerin, “tekno oligarşi” denilen yeni bir sınıfı ortaya çıkardığını lisana getiren Kurtulmuş, şöyle devam etti:
“Dünyanın bu teknoloji devlerinin, büyük işverenlerinin artık yalnızca şirket CEO’ları ya da sahipleri üzere değil devlet liderleri üzere davranmaya başladıkları da insanların gözünün içine sokularak gerçekleştiriliyor. Bu çerçevede ne yazık ki şirket üzere davranan devletlerle devlet üzere davranan şirketlerin birbirine karıştığı bir periyodu yaşıyoruz. Onun için diyoruz ki bu süreçte yüksek teknolojilerdeki bu gelişmeleri en uygun formda gerçekleştirmek, anlamak, bunların da sahiden regülasyonlarını yaparak insanlığa faydalı olacak büyük teknolojiler haline dönüştürmek bizim kıymetli görevlerimizden birisidir.”
Yapay zekanın, otonom sistemler üzerinden insan zihninin kabiliyetlerinin değerli bir kısmını alabildiğini belirten Kurtulmuş, “Örneğin dünya satranç şampiyonunu dahi yenebilecek bir program, bir otonom sistemle yapay zeka, satrançta dünya birincilerinin birincisi olur lakin yapay zeka aklın içerisine vicdanı ve insafı koymadığı için insaflı ve vicdanlı bir süreci yönetemez.” ifadesini kullandı.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Henüz vicdanı, insafı, merhameti, aklı, dayanışmayı, insanı insan yapan bedelleri taklit edecek, onun yerini alabilecek makineler gerçekleştirilemiyor. Onun için şu iki temel soru yapay zeka konusunda olağanüstü değerlidir. Yapay zeka siyasal davranışlardan tüketici davranışlarına, bilimsel alandan endüstriye, teknolojiye, tarım teknolojilerine kadar her alanda insan yerine karar verebilecek, yalnızca bize bir kadro tavsiyelerde bulunacak değil, karar verecek ve uygulayacak bir yapıdır. Bunun için zati pahalıdır. Bunun için kıymetlidir ve âlâ kullanılırsa çok verimli sonuçlar alınabilecek bir alandır. Lakin ana sorularımızdan birisi şu olmalıdır: Hangi kararlarımızı ve yetkilerimizi yapay zekaya terk edeceğiz, ona devredeceğiz.
İnsanoğlunun tahminen üzerinde ağırlaşması gereken temel sorulardan birinin bu olduğunu düşünüyorum. Bir öteki husus ise yapay zeka insanın tamamlayıcısı mıdır, insanın ikamesi midir? Kuşkuyla yaklaşmak, tarihî serüveni bakımından teknolojik gelişimin tahminen insanlara haklılık hissesi verebilir. İşte kapitalizmin çok kar etme dürtüsü, yapay zekayı korkarım ki insanın ikamesi haline getirecek bir sürecin önünü açabilir. Burada dikkatli olmamız ve bunun için bilhassa önümüzdeki süreçte karşılaşacağımız değişimler içerisinde insansızlaştırma tehlikesini önemli bir formda ele almamız gerektiğini düşünüyorum.”
Yapay zekanın milletlerarası ilgilerde kimi devletlerin elinde değerli bir egemenlik aracı olarak kullanılabileceğinin de farkında olduklarını vurgulayan Kurtulmuş, “Yapay zeka bizlere, yeni bir dispositif oluşturmasın.” dedi.
Yapay zeka çalışmalarında yalnızca aklın değil vicdanın, irfanın, hikmetin, adaletin de yeri olması gerektiğini tabir eden Kurtulmuş, şunları kaydetti:
“Yeni bir medeniyet havzasının tam da göbeğinde olan, sahip olduğu ekonomik imkanlarla, potansiyellerle birlikte dünyada üniversal kelam söyleme kabiliyetine sahip olan Türkiye’mizin, önümüzdeki periyotta yapay zeka alanında da olağanüstü büyük savları vardır, olmalıdır ve bu tezleri kozmik hale getirmek mecburiyetimiz vardır. Onun için bu çalışmaları daima birlikte güçlü bir biçimde sürdürmek, bununla ilgili kurum ve kuruluşlarımızın en âlâ halde çalışmasını temin etmek, teknolojinin yanında ahlak, etik, hukuk, manevi ve insani kıymetlerin de işin içerisinde olduğu yeni bir yapay zeka ekosistemini oluşturmak, Türkiye’nin görevlerinden birisidir.”
Kurtulmuş, TBMM Merasim Salonu’nda düzenlenen Datadan Karara Ulusal Yapay Zeka Tepesi’nin açılış merasiminde yaptığı konuşmada, yapay zeka konusunun TBMM çatısı altında ele alınmasının ehemmiyetine değinerek, tepede ortaya çıkacak görüşlerin, tartışılacak mevzuların değerli bir yol gösterici olmasını temenni ettiğini söz etti.
Numan Kurtulmuş, “Hatta tahminen ismini de değiştirerek, bu Yapay Zeka Araştırma Komitesinin Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında kalıcı bir komite haline dönüştürülmesi de mümkündür. Ayrıyeten bunu da ortamızda tartışmamız gerekir diye düşünüyorum.” diye konuştu.
Milli iradenin merkezi olan TBMM’nin, toplumsal gelişmeleri ve dünyada ortaya çıkan gelişmeleri yakından takip edip, kurduğu komitelerle bu bahislerin üzerinde yapılabilecek her şeyi konuşup, sonuçları raporlaştırdığını aktaran Kurtulmuş, bu raporların her birisinin önemli bir yol haritası olduğunu söyledi.
Dijital Mecralar Kurulu ile Yapay Zeka Araştırma Komitesinin örnek gösterilebilecek kurullardan olduğunu lisana getiren Kurtulmuş, Yapay Zeka Araştırma Komisyonu Başkanı Fatih Dönmez başta olmak üzere kurul üyelerine çalışmalarından ötürü teşekkür etti.
“KAPİTALİZMİN BİR TANE PRENSİBİ VARDIR O DA PARA KAZANMAKTIR”
Teknoloji ve insan ortasındaki alakaya değinen Kurtulmuş, bu mevzuda çağdaş devirlerde bir kaç dönüm noktası olduğunu hatırlattı.
Sanayileşme sürecinde, makinelerin yerine daha tehlikeli işleri yapabilecek robotların devreye girmesiyle değerli gelişmeler elde edildiğini anlatan Kurtulmuş, endüstrileşmeyle birlikte başlayan bu büyük atağın birtakım temel bahislerdeki insani kaygıları yok sayarak devreye girdiğini belirtti.
Şehirleşmenin getireceği sıkıntılar, etraf problemleri, kentlerdeki gecekondulaşma üzere bugün tartışılan hususların endüstrileşmenin başlangıç devrinde neredeyse hiç tartışılmadığına dikkati çeken Kurtulmuş, “Açık konuşmak gerekirse kapitalizmin unsuru yoktur. Kapitalizmin bir tane unsuru vardır o da para kazanmaktır. Vakit içerisinde kapitalizm bu zaafını sistem içerisinde bir grup düzeneklerle geliştirmeyi ortaya koyabilmiştir. Bunlardan birisi kural koymaktır, yani profesyonelleşmektir. Bunlardan bir başkası denetlemek, başkası ise cezalandırmaktır. Yani makûs sonuçlar ortaya çıktığında bunun cezalarının ortaya konulmasıdır. Fakat başlangıçta endüstrileşmenin öngördüğü, öngörmesi gereken birtakım insani eksiklikler göz önüne alınamadığı için ortaya insanoğlu için değerli bedeller çıkmıştır.” değerlendirmesinde bulundu.
Sanayileşmeyle birlikte ortaya çıkan bu sürecin, 20. yüzyılın ikinci yarısında yeni bir evreye yanlışsız döndüğünü tabir eden Kurtulmuş, bunun da sanayi ötesi iktisatların kuruluşu olduğunu lisana getirdi.
Teknoloji ilerledikçe yaşanan ve yaşanacak değişimlere değinen Kurtulmuş, “Şimdi geldiğimiz noktada mesela 2025’in şu tarihinde 8 Mayıs’ında burada yapay zekayı konuşuyoruz. Adım kadar eminim ki bundan 10 sene sonra bu Meclisin içerisinde konuşacak olan arkadaşlar dünyaya istikamet veren, hal veren yeni bir teknolojik devirden bahsedecekler.” tabirini kullandı.
Türkiye’nin teknolojik dönüşüm sürecinde geri kalmaması gerektiğini belirten Kurtulmuş, “Yapay zeka alanında öncülük yaparak, yapay zekanın gördüğümüz eksikliklerini şimdiden tamamlamaya çalışarak, burada takip eden değil, takip edilen bir Türkiye olma mecburiyetimizin bulunduğunu tabir etmek isterim. Bu çerçevede her türlü hazırlığı yapmanın da hızla gerçekleştirmenin de bizim için değerli bir sorumluluk olduğunu, hatta yapay zekanın ortaya çıkaracağı meseleler göz önüne alındığında bunun birebir vakitte bir ulusal güvenlik problemi olduğunu da tabir etmek isterim.” kelamlarını sarf etti.
“NÜKLEER TEKNOLOJİNİN GERİSİNDEKİ AKIL VİCDANSIZSA O ATOM BOMBASI HİROŞİMA’DA OLDUĞU ÜZERE KARŞIMIZA ÇIKAR”
Kurtulmuş, Türkiye’nin gelişmiş ülkelerle ortasındaki arayı endüstrileşme periyodunda 20-30 senede kapatabilecekken, yapay zekanın ve yüksek teknolojilerin konuşulduğu bu devirde ortadaki farkın birkaç ay ya da birkaç yılda kapatılabileceğini vurguladı.
Numan Kurtulmuş, “Yapay zekayla ilgili şimdiden bütün önlemlerinin alınarak, bunların milletlerarası alanda regülasyonlarının da gerçekleştirilmesinin hayati olduğunu düşünüyorum.” görüşünü paylaştı.
Diğer teknolojiler üzere yapay zekanın da “iyi ya da kötü” olmadığını lisana getiren Kurtulmuş, “Teknolojiyi üretenlerin teknolojinin ardındaki akıl, hikmet ve irfanın ne kadar güçlü ve kuvvetli olduğu teknolojinin sonuçlarıyla ilgilidir.” dedi.
İnsanoğlunun yıllardır süren çalışmasının en pahalı eserlerinden birisinin de nükleer teknoloji olduğunu söyleyen Kurtulmuş, “Nükleer teknolojinin ardındaki akıl vicdansız bir akılsa o atom bombası Hiroşima’da, Nagazaki’de olduğu üzere karşımıza çıkar. Hasebiyle bizatihi teknoloji matah bir şey değildir.” değerlendirmesinde bulundu.
Teknolojinin ardındaki akıl, vicdan, hikmet ve irfanın en az teknoloji kadar pahalı ve değerli olduğuna dikkati çeken Kurtulmuş, “Bugün yapay zekadan istifade eden yüksek teknoloji eserlerinin, Allah koruma, şayet kâfi bir regülasyon gerçekleştirilemezse insanoğlunun başına ne büyük belalar getireceğini bilhassa 1,5 yıldır Gazze’de devam eden İsrail’in ortaya koyduğu yüksek teknoloji eseri silahlarla yaptığı akınlarda bir defa daha gördük.” diye konuştu.
Lübnan’ın çeşitli bölgelerinde gerçekleşen davet aygıtı ve telsiz patlatılmalarına da değinen Kurtulmuş, onlarca insanın hayattan koparıldığını, bunun insanlıkla tanım edilebilir tarafının olmadığını söyledi.
“ŞİRKET ÜZERE DAVRANAN DEVLETLERLE DEVLET ÜZERE DAVRANAN ŞİRKETLERİN BİRBİRİNE KARIŞTIĞI BİR DEVRİ YAŞIYORUZ”
Büyük teknolojik gelişmelerin, “tekno oligarşi” denilen yeni bir sınıfı ortaya çıkardığını lisana getiren Kurtulmuş, şöyle devam etti:
“Dünyanın bu teknoloji devlerinin, büyük işverenlerinin artık yalnızca şirket CEO’ları ya da sahipleri üzere değil devlet liderleri üzere davranmaya başladıkları da insanların gözünün içine sokularak gerçekleştiriliyor. Bu çerçevede ne yazık ki şirket üzere davranan devletlerle devlet üzere davranan şirketlerin birbirine karıştığı bir devri yaşıyoruz. Onun için diyoruz ki bu süreçte yüksek teknolojilerdeki bu gelişmeleri en âlâ biçimde gerçekleştirmek, anlamak, bunların da hakikaten regülasyonlarını yaparak insanlığa faydalı olacak büyük teknolojiler haline dönüştürmek bizim kıymetli görevlerimizden birisidir.”
Yapay zekanın, otonom sistemler üzerinden insan zihninin kabiliyetlerinin kıymetli bir kısmını alabildiğini belirten Kurtulmuş, “Örneğin dünya satranç şampiyonunu dahi yenebilecek bir program, bir otonom sistemle yapay zeka, satrançta dünya birincilerinin birincisi olur fakat yapay zeka aklın içerisine vicdanı ve insafı koymadığı için insaflı ve vicdanlı bir süreci yönetemez.” ifadesini kullandı.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Henüz vicdanı, insafı, merhameti, aklı, dayanışmayı, insanı insan yapan bedelleri taklit edecek, onun yerini alabilecek makineler gerçekleştirilemiyor. Onun için şu iki temel soru yapay zeka konusunda olağanüstü kıymetlidir. Yapay zeka siyasal davranışlardan tüketici davranışlarına, bilimsel alandan endüstriye, teknolojiye, tarım teknolojilerine kadar her alanda insan yerine karar verebilecek, yalnızca bize bir kadro tavsiyelerde bulunacak değil, karar verecek ve uygulayacak bir yapıdır. Bunun için zati kıymetlidir. Bunun için kıymetlidir ve düzgün kullanılırsa çok verimli sonuçlar alınabilecek bir alandır. Fakat ana sorularımızdan birisi şu olmalıdır: Hangi kararlarımızı ve yetkilerimizi yapay zekaya terk edeceğiz, ona devredeceğiz.
İnsanoğlunun tahminen üzerinde ağırlaşması gereken temel sorulardan birinin bu olduğunu düşünüyorum. Bir öbür mevzu ise yapay zeka insanın tamamlayıcısı mıdır, insanın ikamesi midir? Kuşkuyla yaklaşmak, tarihî serüveni bakımından teknolojik gelişimin tahminen insanlara haklılık hissesi verebilir. İşte kapitalizmin çok kar etme dürtüsü, yapay zekayı korkarım ki insanın ikamesi haline getirecek bir sürecin önünü açabilir. Burada dikkatli olmamız ve bunun için bilhassa önümüzdeki süreçte karşılaşacağımız değişimler içerisinde insansızlaştırma tehlikesini önemli bir biçimde ele almamız gerektiğini düşünüyorum.”
Yapay zekanın milletlerarası bağlantılarda birtakım devletlerin elinde değerli bir egemenlik aracı olarak kullanılabileceğinin de farkında olduklarını vurgulayan Kurtulmuş, “Yapay zeka bizlere, yeni bir dispositif oluşturmasın.” dedi.
Yapay zeka çalışmalarında yalnızca aklın değil vicdanın, irfanın, hikmetin, adaletin de yeri olması gerektiğini tabir eden Kurtulmuş, şunları kaydetti:
“Yeni bir medeniyet havzasının tam da göbeğinde olan, sahip olduğu ekonomik imkanlarla, potansiyellerle birlikte dünyada üniversal kelam söyleme kabiliyetine sahip olan Türkiye’mizin, önümüzdeki periyotta yapay zeka alanında da olağanüstü büyük savları vardır, olmalıdır ve bu tezleri üniversal hale getirmek mecburiyetimiz vardır. Onun için bu çalışmaları daima birlikte güçlü bir formda sürdürmek, bununla ilgili kurum ve kuruluşlarımızın en uygun halde çalışmasını temin etmek, teknolojinin yanında ahlak, etik, hukuk, manevi ve insani bedellerin de işin içerisinde olduğu yeni bir yapay zeka ekosistemini oluşturmak, Türkiye’nin görevlerinden birisidir.”
