HİLAL ÖZTÜRK / Haber Merkezi – Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün (TKGM) taşınmaz kıymetlerinin adil halde belirleneceği ‘Değer Bilgi Merkezi’ uygulamasını 2026’nın birinci çeyreğine kadar İstanbul’da, 2027 ortasına kadar da 81 vilayette devreye alacak. Bakanlık açıklamasına nazaran uygulamayla parsel ve bağımsız kısım bazlı kıymet haritaları oluşturulacak ve her taşınmazın piyasa pahası haritalara işlenecek. Türkiye’nin resmi, şeffaf paha sorgulama sistemi olacak uygulamayla konut ve arsa fiyatlarındaki manipülatif sayıların önüne geçilmesi hedefleniyor.
TKGM’nin dijital yapı envanteri çalışmaları ‘Üç Boyutlu Kent Modelleri Projesi’ ve ‘Değer Bilgi Merkezi’ uygulamasıyla yeni bir evreye geçecek. Vatandaş, yapacağı bir yatırıma dair her bilgiye bu sistemden ulaşabilecek. Taşınmazın gerçek piyasa değerini, kendi mahallesi ve sokağındaki başka taşınmazlarla karşılaştıran yapay zeka dayanaklı dijital bir ortamda görebilecek.
Kritik bir adım
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum projenin afete hazırlık için ciddi katkı sunacağını belirterek, “Bu çalışma afet riskli vilayetler için de büyük kıymet taşıyor. Sistemdeki datalar kentsel dönüşümden mekansal planlamaya kadar bir çok alana altlık oluşturacak” dedi. ‘Değer Bilgi Merkezi’ kapsamında her taşınmazın piyasa bedeli haritalara işlenecek. ‘Üç Boyutlu Kent Modelleri Projesi’ de şehirlerin dijital ikizlerini oluşturuyor. Sistem, kentsel dönüşüm, vergi, afet idaresi, altyapı planlaması için temel data altlığı sağlayacak.
‘Spekülasyona son verilecek’
Av. Ali Güvenç Kiraz (Gayrimenkul Hukukçuları Derneği Başkanı)
■ Bu çalışma, şahsî dataların korunması kanununa muhalif değil. Bedel haritası kıymet belirlemek üzere yapıldığı ve kamu kurumları şahsî datalara ulaşmada hak sahibi oldukları için bu noktada ferdî dataları alma ve kullanma konusunda hak ihlali bulunmuyor. Olağan ki bakanlık ve idari ünitelerin bu şahsî bilgileri üçüncü kişi ya da kurumlarla paylaşmaması gerektiği de aşikar. Bilgiyi alma, kullanma, sürece konusunda kanuna karşıt bir çalışma değil.
■ Paha haritaları mevcut taşınmazları satın almak ve kiralamak isteyenler açısından şeffaf bir ortam sunmak istiyor. O taşınmazla ilgili o bölgede nasıl bir pahanın oluştuğunu vatandaşın önüne koymak istiyor. Bu kamunun yaptığı kıymetli bir çalışma. Mağduriyetler giderilmiş olacak.
■ Taşınmazlar üzerinde spekülasyon oluşumu da engellenmek isteniyor. Çeşitli internet portallarında mahalle mahalle ilanlarla taşınmaz bedellerinin artırıldığı, haksız gelir elde edildiği görüldü.
■ Bedel haritaları çok büyük ihtimalle tapuyla entegre olarak. Bundan sonraki periyotta belediye rayiç bedelleri değil, burada bahsedilen mahalle ve sokak rayiç bedelleri dikkate alınacak.
‘Balonlama’ bitecek gerçek bedel görünecek
Nihat Şen (Kentsel Dönüşüm Uzmanı)
■ Paha haritaları, üç boyutlu kentler çalışmasıyla ilgili. Başta İstanbul olmak üzere 81 ilin tamamında uygulanacak, vilayet, ilçe, mahalle, sokak bazında hem gayrimenkuller hem yerlerin aktüel kıymetleri tespit edilecek.
■ Kentsel dönüşümde uyguladığımız bir usulle kıymetler belirlenecek.
■ Bu haritalar internet sitelerinde ‘balonlama’ tabir ettiğimiz fiyatlarla satış yapan fırsatçıları engelleyecek. Satın almak istediğiniz taşınmazın gerçek ve yeni kıymetini, şeffaf, aracısız öğrenebileceksiniz. Bir konutun tüm envanteri ortaya çıkacak. Ruhsatlı mı, denetimleri yapılmış mı, gerçek kıymeti nedir? Hepsi ortaya çıkabilecek.
■ Tapu süreçlerinde emlak pahası üzerinden harç alınıyor, emlak bedeli düşük gösterilerek önemli bir vergi kaybı yaşanıyor. Bu çalışma vergi kaybını da önleyecektir.
■ Bu çalışma 1 milyonluk meskene 10 milyon lira istemenin de önüne geçiyor.
■ Haritalar belirli olduktan sonra kira kıymetleri de stabil hale gelecektir.”
HİLAL ÖZTÜRK / Haber Merkezi – Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün (TKGM) taşınmaz bedellerinin adil formda belirleneceği ‘Değer Bilgi Merkezi’ uygulamasını 2026’nın birinci çeyreğine kadar İstanbul’da, 2027 ortasına kadar da 81 vilayette devreye alacak. Bakanlık açıklamasına nazaran uygulamayla parsel ve bağımsız kısım bazlı paha haritaları oluşturulacak ve her taşınmazın piyasa pahası haritalara işlenecek. Türkiye’nin resmi, şeffaf kıymet sorgulama sistemi olacak uygulamayla konut ve arsa fiyatlarındaki manipülatif sayıların önüne geçilmesi hedefleniyor.
TKGM’nin dijital yapı envanteri çalışmaları ‘Üç Boyutlu Kent Modelleri Projesi’ ve ‘Değer Bilgi Merkezi’ uygulamasıyla yeni bir basamağa geçecek. Vatandaş, yapacağı bir yatırıma dair her bilgiye bu sistemden ulaşabilecek. Taşınmazın gerçek piyasa değerini, kendi mahallesi ve sokağındaki öteki taşınmazlarla karşılaştıran yapay zeka takviyeli dijital bir ortamda görebilecek.
Kritik bir adım
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum projenin afete hazırlık için ciddi katkı sunacağını belirterek, “Bu çalışma afet riskli vilayetler için de büyük değer taşıyor. Sistemdeki datalar kentsel dönüşümden mekansal planlamaya kadar bir çok alana altlık oluşturacak” dedi. ‘Değer Bilgi Merkezi’ kapsamında her taşınmazın piyasa bedeli haritalara işlenecek. ‘Üç Boyutlu Kent Modelleri Projesi’ de şehirlerin dijital ikizlerini oluşturuyor. Sistem, kentsel dönüşüm, vergi, afet idaresi, altyapı planlaması için temel data altlığı sağlayacak.
‘Spekülasyona son verilecek’
Av. Ali Güvenç Kiraz (Gayrimenkul Hukukçuları Derneği Başkanı)
■ Bu çalışma, şahsî bilgilerin korunması kanununa alışılmamış değil. Kıymet haritası paha belirlemek üzere yapıldığı ve kamu kurumları ferdî datalara ulaşmada hak sahibi oldukları için bu noktada ferdî dataları alma ve kullanma konusunda hak ihlali bulunmuyor. Olağan ki bakanlık ve idari ünitelerin bu ferdî bilgileri üçüncü kişi ya da kurumlarla paylaşmaması gerektiği de aşikar. Bilgiyi alma, kullanma, sürece konusunda kanuna alışılmamış bir çalışma değil.
■ Bedel haritaları mevcut taşınmazları satın almak ve kiralamak isteyenler açısından şeffaf bir ortam sunmak istiyor. O taşınmazla ilgili o bölgede nasıl bir pahanın oluştuğunu vatandaşın önüne koymak istiyor. Bu kamunun yaptığı kıymetli bir çalışma. Mağduriyetler giderilmiş olacak.
■ Taşınmazlar üzerinde spekülasyon oluşumu da engellenmek isteniyor. Çeşitli internet portallarında mahalle mahalle ilanlarla taşınmaz kıymetlerinin artırıldığı, haksız gelir elde edildiği görüldü.
■ Kıymet haritaları çok büyük ihtimalle tapuyla entegre olarak. Bundan sonraki devirde belediye rayiç pahaları değil, burada bahsedilen mahalle ve sokak rayiç bedelleri dikkate alınacak.
‘Balonlama’ bitecek gerçek kıymet görünecek
Nihat Şen (Kentsel Dönüşüm Uzmanı)
■ Kıymet haritaları, üç boyutlu kentler çalışmasıyla ilgili. Başta İstanbul olmak üzere 81 ilin tamamında uygulanacak, vilayet, ilçe, mahalle, sokak bazında hem gayrimenkuller hem toprakların şimdiki kıymetleri tespit edilecek.
■ Kentsel dönüşümde uyguladığımız bir yolla bedeller belirlenecek.
■ Bu haritalar internet sitelerinde ‘balonlama’ tabir ettiğimiz fiyatlarla satış yapan fırsatçıları engelleyecek. Satın almak istediğiniz taşınmazın gerçek ve aktüel bedelini, şeffaf, aracısız öğrenebileceksiniz. Bir konutun tüm envanteri ortaya çıkacak. Ruhsatlı mı, denetimleri yapılmış mı, gerçek pahası nedir? Hepsi ortaya çıkabilecek.
■ Tapu süreçlerinde emlak kıymeti üzerinden harç alınıyor, emlak kıymeti düşük gösterilerek önemli bir vergi kaybı yaşanıyor. Bu çalışma vergi kaybını da önleyecektir.
■ Bu çalışma 1 milyonluk meskene 10 milyon lira istemenin de önüne geçiyor.
■ Haritalar belirli olduktan sonra kira bedelleri de stabil hale gelecektir.”
