Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın açıklamaları şu formda: “Mart ve nisan aylarında finansal piyasalarda yaşanan hareketlilik karşısında TCMB olarak proaktif bir biçimde adımları attık.
KÜRESEL GELİŞMELER
ABD dolar endeksi ve global borsalarda iki istikametli keskin değişim oldu. Uzun vadeli tahvil faizlerinde haber akışlarına bağlı olarak dalgalanma gördük. Bu dalgalanmalar bilançolar üzerinden makrofinansal riskleri artırıyor. Müdafaacı tedbirlerin tesiriyle ABD başta olmak üzere tüm büyük ekonomilerde büyüme beklentiler geriledi. Euro Bölgesi büyümesindeki değişimler özel bir değere sahip. En değerli dış ticaret ortaklarımızdan Almanya’nın 2025 büyüme varsayımı 0’a güncellendi. Dış talep göstergemiz 2025 yılında zayıflayan bir global büyümeye işaret ediyor.
Son gelişmelerin enflasyon beklentileri üzerindeki tesiri ülkeden ülkeye değişiyor. Gelişmiş ülkeler için 2025 enflasyon beklentilerinin bir ölçü yükseldiğini görüyoruz. Görüldüğü üzere global piyasalarda tarife adımları sonrası daha fazla faiz indirimi fiyatlanıyor.
YURT İÇİ GELİŞMELER HAKKINDA
Yılın son çeyreğinde iktisadi faaliyet toparlanma kaydetti. Öne çekilen talebin tesiriyle hanehalkının mal talebi güçlü seyretti. Özel tüketim çeyreklik olarak arttı. Sanayi üretimindeki artış 2025’in birinci çeyreğinde yavaşlamakla sürdü. Hizmet üretimi 2025’in birinci çeyreğinde artışını devam ettirdi.
İŞ GÜCÜ GELİŞMELERİ HAKKINDA
İmalat sanayiinde kapasite kullanım oranları geçmiş periyot altında seyrediyor. Manşet işsizlik oranı düşüşünü sürdürmekle birlikte geniş dağılımlı göstergeler yüksek düzeyini koruyor. İş gücü piyasasında sıkılığın işsizlik oranının ima ettiğinden daha az olduğunu kıymetlendiriyoruz.
‘KARTLA YAPILAN HARCAMALAR SONLU BİR ARTIŞA İŞARET EDİYOR’
Sıkılaştırma sonrasında mal tüketiminin trendin altına gerilediğini görüyoruz. Perakende satışlarda da ivme kaybı mevcut. Altın hariç bu görünüm daha besbelli. Kartla yapılan harcamalar sonlu bir artışa işaret ediyor.
Finansal şartlardaki sıkılaşma global gelişmelerin tesiriyle talep şartlarının yılın ikinci çeyreğinden itibaren dezenflasyon patikayla daha uyumlu hareket edeceğini öngörüyoruz.
Cari süreçler hesabında da besbelli bir güzelleşme gerçekleşti. 2025 için cari açık üzerinden güç ve emtia kaynaklı aşağı istikametli global talep kaynaklı üst istikametli riskler öne çıkıyor. İhracatın ölçülü bir artışla gücünü koruduğunu görüyoruz. İthalat tarafında ise artış kelam konusu. Kestirimlerimiz 2025 yılında cari açığın ulusal gelire oranını 2024’e kıyasla bir ölçü daha yüksek olmakla birlikte uzun devir ortalamalarının altına kalacağına işaret ediyor.
ENFLASYON GELİŞMELERİ HAKKINDA
2024 haziran ayında başlayan dezenflasyon süreci kesintisiz bir formda devam ediyor. Son rapor devrinden bu yana enflasyon öngördüğümüz varsayım aralığının orta noktasının altında gerçekleşti. Yurt içi güç fiyatlarında öngörülere nazaran daha düşük serin tesiri öne çıktı.
‘HİZMET ENFLASYONU 1 YILDA 40 PUANDAN FAZLA GERİLEDİ’
TÜFE yıllık enflasyonu yüzde 37.9 lakin gerek ana eğilim göstergelerin ortalaması, medyan enflasyon yıllıklandırılmış ana eğilimin yüzde 30’un biraz üzerinde olduğunu gösteriyor. TÜFE gelişmelerine alt küme bazında baktığımızda mal enflasyonunun görece düşük seyrettiğini görüyoruz. Hizmet enflasyonunda da yavaşlama eğilimi görüyoruz. Son 1 yılda hizmet enflasyonu 40 puandan fazla geriledi.
‘ENFLASYONA YANSIMASININ SONLU OLDUĞUNU GÖSTERİYOR’
Öncü datalar döviz kuru geçişkenliğinin azaldığını, döviz kuru gelişmelerinin enflasyona yansımasının sonlu olduğunu gösteriyor. Azalan KKM bakiyesi, global gelişmelerin tesiriyle talep şartlarının yılın kalanında daha ölçülü olacağını öngörüyoruz.
Mart ayının ikinci yarısında finansal piyasalarda riskten kaçınma kaynaklı oynaklıklar gördük. 2 Nisan’da gümrük tarifelerinin beklentilerin üzerinde olması global piyasalarda oynaklığı artırdı. Sıkı nakdî duruşu güçlendirici adımlar attık. TL’nin fonlama maliyetini artırıcı adımlar, likidite adımları ve döviz talebini sınırlayıcı adımlar.
20 Mart tarihinde orta toplantı düzenledik. Merkez Bankası gecelik borç verme faiz oranını yüzde 46’ya yükseltti. 1 haftalık repo ihalelerine bir mühlet orta verdik. 17 Nisan’da siyaset faizini yüzde 46’ya yükselttik. TL depo ihalelerinin vadelerini uzattık. TCMB nezdinde TL uzlaşmalı vadeli döviz satım süreçlerine başladık.
‘NİSAN AYINDAN İTİBAREN PARA PİYASASI FONLARINDA SONLU BİR YÜKSELİŞ GÖRÜYORUZ’
Bu periyotta TL mevduata yönelim devam ederken kelam konusu çıkış para piyasası fonlarından oldu. Nisan ayından itibaren para piyasası fonlarında hudutlu bir yükseliş görüyoruz.
TÜKETİCİ KREDİLERİYLE İLGİLİ AÇIKLAMA
Bileşik bazda mevduat ve ticari kredi faizleri yüzde 60 tüketici kredisi faizleri yüzde 70 civarında oluşuyor. Yaptığımız faiz artışları mevduat ve kredi fiyatlamalarına beklentilerimiz ölçüsünde yansıdı. Tüketici kredilerinin ölçülü bir patikada sürmesi için elimizdeki tüm araçları kullanmaya devam edeceğiz.
‘KKM 17 MİLYAR DOLARA GERİLEDİ’
Yabancı para kredilerdeki büyüme amaçlarla uyumlu bir patikada seyretmekte. KKM hesaplarının toplamı 2023 Ağustos ayında 140 milyar doların üzerine yükselmişti. Mevcut durumda bakiye 17 milyar dolara geriledi.
‘BRÜT REZERVLER 146 MİLYAR DOLARA ULAŞTI’
2 Mayıs prestijiyle 139 milyar dolara gerileyen brüt rezervler 16 Mayıs’ta 146 milyar dolara ulaştı.
Son periyotta global ticarette artan muhafazacı eğilimler global büyüme görünümünde aşağı istikametli riskleri artırdı. Ham petrol varsayımımız aşağı çektik. Besin fiyatları varsayımımızı 2025 için üst taraflı güncelledik.
2025 ENFLASYON KESTİRİMİ DEĞİŞMEDİ
2025 yıl sonunda enflasyonun yüzde 24 düzeyinde gerçekleşeceğini varsayım ediyoruz. 2026 sonu için yüzde 12 olan enflasyon amacımızı koruduk. Enflasyonun 2027 yılında yüzde 8 e geriledikten sonra, orta vadede %5 gayesine yakınsayarak istikrar kazanacağını varsayım ediyoruz.
‘ENFLASYONUN GERİLECEĞİNİ ÖNGÖRÜYORUZ’
İhtiyatlı ve sıkı para siyaseti duruşumuzdan taviz vermeyeceğiz. Enflasyonun gerileyeceğini öngörüyoruz.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın açıklamaları şu biçimde: “Mart ve nisan aylarında finansal piyasalarda yaşanan hareketlilik karşısında TCMB olarak proaktif bir biçimde adımları attık.
KÜRESEL GELİŞMELER
ABD dolar endeksi ve global borsalarda iki taraflı keskin değişim oldu. Uzun vadeli tahvil faizlerinde haber akışlarına bağlı olarak dalgalanma gördük. Bu dalgalanmalar bilançolar üzerinden makrofinansal riskleri artırıyor. Müdafaacı tedbirlerin tesiriyle ABD başta olmak üzere tüm büyük ekonomilerde büyüme beklentiler geriledi. Euro Bölgesi büyümesindeki değişimler özel bir değere sahip. En kıymetli dış ticaret ortaklarımızdan Almanya’nın 2025 büyüme varsayımı 0’a güncellendi. Dış talep göstergemiz 2025 yılında zayıflayan bir global büyümeye işaret ediyor.
Son gelişmelerin enflasyon beklentileri üzerindeki tesiri ülkeden ülkeye değişiyor. Gelişmiş ülkeler için 2025 enflasyon beklentilerinin bir ölçü yükseldiğini görüyoruz. Görüldüğü üzere global piyasalarda tarife adımları sonrası daha fazla faiz indirimi fiyatlanıyor.
YURT İÇİ GELİŞMELER HAKKINDA
Yılın son çeyreğinde iktisadi faaliyet toparlanma kaydetti. Öne çekilen talebin tesiriyle hanehalkının mal talebi güçlü seyretti. Özel tüketim çeyreklik olarak arttı. Sanayi üretimindeki artış 2025’in birinci çeyreğinde yavaşlamakla sürdü. Hizmet üretimi 2025’in birinci çeyreğinde artışını devam ettirdi.
İŞ GÜCÜ GELİŞMELERİ HAKKINDA
İmalat sanayiinde kapasite kullanım oranları geçmiş periyot altında seyrediyor. Manşet işsizlik oranı düşüşünü sürdürmekle birlikte geniş dağılımlı göstergeler yüksek düzeyini koruyor. İş gücü piyasasında sıkılığın işsizlik oranının ima ettiğinden daha az olduğunu kıymetlendiriyoruz.
‘KARTLA YAPILAN HARCAMALAR SONLU BİR ARTIŞA İŞARET EDİYOR’
Sıkılaştırma sonrasında mal tüketiminin trendin altına gerilediğini görüyoruz. Perakende satışlarda da ivme kaybı mevcut. Altın hariç bu görünüm daha besbelli. Kartla yapılan harcamalar sonlu bir artışa işaret ediyor.
Finansal şartlardaki sıkılaşma global gelişmelerin tesiriyle talep şartlarının yılın ikinci çeyreğinden itibaren dezenflasyon patikayla daha uyumlu hareket edeceğini öngörüyoruz.
Cari süreçler hesabında da besbelli bir düzgünleşme gerçekleşti. 2025 için cari açık üzerinden güç ve emtia kaynaklı aşağı istikametli global talep kaynaklı üst istikametli riskler öne çıkıyor. İhracatın ölçülü bir artışla gücünü koruduğunu görüyoruz. İthalat tarafında ise artış kelam konusu. Varsayımlarımız 2025 yılında cari açığın ulusal gelire oranını 2024’e kıyasla bir ölçü daha yüksek olmakla birlikte uzun devir ortalamalarının altına kalacağına işaret ediyor.
ENFLASYON GELİŞMELERİ HAKKINDA
2024 haziran ayında başlayan dezenflasyon süreci kesintisiz bir formda devam ediyor. Son rapor periyodundan bu yana enflasyon öngördüğümüz kestirim aralığının orta noktasının altında gerçekleşti. Yurt içi güç fiyatlarında öngörülere nazaran daha düşük serin tesiri öne çıktı.
‘HİZMET ENFLASYONU 1 YILDA 40 PUANDAN FAZLA GERİLEDİ’
TÜFE yıllık enflasyonu yüzde 37.9 lakin gerek ana eğilim göstergelerin ortalaması, medyan enflasyon yıllıklandırılmış ana eğilimin yüzde 30’un biraz üzerinde olduğunu gösteriyor. TÜFE gelişmelerine alt küme bazında baktığımızda mal enflasyonunun görece düşük seyrettiğini görüyoruz. Hizmet enflasyonunda da yavaşlama eğilimi görüyoruz. Son 1 yılda hizmet enflasyonu 40 puandan fazla geriledi.
‘ENFLASYONA YANSIMASININ SONLU OLDUĞUNU GÖSTERİYOR’
Öncü datalar döviz kuru geçişkenliğinin azaldığını, döviz kuru gelişmelerinin enflasyona yansımasının sonlu olduğunu gösteriyor. Azalan KKM bakiyesi, global gelişmelerin tesiriyle talep şartlarının yılın kalanında daha ölçülü olacağını öngörüyoruz.
Mart ayının ikinci yarısında finansal piyasalarda riskten kaçınma kaynaklı oynaklıklar gördük. 2 Nisan’da gümrük tarifelerinin beklentilerin üzerinde olması global piyasalarda oynaklığı artırdı. Sıkı nakdî duruşu güçlendirici adımlar attık. TL’nin fonlama maliyetini artırıcı adımlar, likidite adımları ve döviz talebini sınırlayıcı adımlar.
20 Mart tarihinde orta toplantı düzenledik. Merkez Bankası gecelik borç verme faiz oranını yüzde 46’ya yükseltti. 1 haftalık repo ihalelerine bir mühlet orta verdik. 17 Nisan’da siyaset faizini yüzde 46’ya yükselttik. TL depo ihalelerinin vadelerini uzattık. TCMB nezdinde TL uzlaşmalı vadeli döviz satım süreçlerine başladık.
‘NİSAN AYINDAN İTİBAREN PARA PİYASASI FONLARINDA SONLU BİR YÜKSELİŞ GÖRÜYORUZ’
Bu periyotta TL mevduata yönelim devam ederken kelam konusu çıkış para piyasası fonlarından oldu. Nisan ayından itibaren para piyasası fonlarında sonlu bir yükseliş görüyoruz.
TÜKETİCİ KREDİLERİYLE İLGİLİ AÇIKLAMA
Bileşik bazda mevduat ve ticari kredi faizleri yüzde 60 tüketici kredisi faizleri yüzde 70 civarında oluşuyor. Yaptığımız faiz artışları mevduat ve kredi fiyatlamalarına beklentilerimiz ölçüsünde yansıdı. Tüketici kredilerinin ölçülü bir patikada sürmesi için elimizdeki tüm araçları kullanmaya devam edeceğiz.
‘KKM 17 MİLYAR DOLARA GERİLEDİ’
Yabancı para kredilerdeki büyüme amaçlarla uyumlu bir patikada seyretmekte. KKM hesaplarının toplamı 2023 Ağustos ayında 140 milyar doların üzerine yükselmişti. Mevcut durumda bakiye 17 milyar dolara geriledi.
‘BRÜT REZERVLER 146 MİLYAR DOLARA ULAŞTI’
2 Mayıs prestijiyle 139 milyar dolara gerileyen brüt rezervler 16 Mayıs’ta 146 milyar dolara ulaştı.
Son periyotta global ticarette artan muhafazacı eğilimler global büyüme görünümünde aşağı istikametli riskleri artırdı. Ham petrol varsayımımız aşağı çektik. Besin fiyatları varsayımımızı 2025 için üst istikametli güncelledik.
2025 ENFLASYON İDDİASI DEĞİŞMEDİ
2025 yıl sonunda enflasyonun yüzde 24 düzeyinde gerçekleşeceğini varsayım ediyoruz. 2026 sonu için yüzde 12 olan enflasyon gayemizi koruduk. Enflasyonun 2027 yılında yüzde 8 e geriledikten sonra, orta vadede %5 maksadına yakınsayarak istikrar kazanacağını iddia ediyoruz.
‘ENFLASYONUN GERİLECEĞİNİ ÖNGÖRÜYORUZ’
İhtiyatlı ve sıkı para siyaseti duruşumuzdan taviz vermeyeceğiz. Enflasyonun gerileyeceğini öngörüyoruz.
